Een Belgische 'denkpiste' over de Nederlandse cultuur

12 december 2018

Een droogkuis of een stomerij. Een grasmachine of een grasmaaier. Een koelkast of een frigo. We gebruiken hier en daar wat andere woorden en hebben zo onze eigen gebruiken. Toch zijn er genoeg overeenkomsten tussen Nederlanders en onze bevriende zuiderburen. Wil je weten wat deze zijn en hoe dit een project beïnvloedt? Lees hier meer.


Als Belg tussen de Nederlanders of als ‘vernederlandste Belg’ word ik nog elke week blij verrast door de grote culturele verschillen tussen België en Nederland. 

Na bijna 20 jaar werkervaring in beide landen, ben ik er steeds meer van overtuigd dat het verschil tussen Belgen en Nederlanders, groter is dan dat tussen Vlamingen en Walen. Ook al denken onze ‘Noorderburen’ daar misschien anders over. Enfin, en dan heb ik het niet alleen over het verschil tussen ‘ijskast’ en ‘frigo’ of tussen ‘centrale verwarming’ en ‘chauffage’ of tussen ‘vroeger’ en ‘de jaren stillekes’. Ook al spreken we merendeel dezelfde taal, met al dan niet dezelfde woorden, we gedragen ons cultureel net iets anders … en dat neem je mee als je samenwerkt in projecten. 


HOE VERKLAAR JE DAT VERSCHIL?

De Nederlands sociaal psycholoog Geert Hofstede (1928) ontwikkelde zijn culturele dimensie theorie. In zijn framework beschrijft hij 6 dimensies die van toepassing zijn in elke samenleving. Scoor je als land bijvoorbeeld hoog op ‘individualiteit’ dan zijn deze personen van deze ‘maatschappij’ ‘individueel’ ingesteld en stellen ze zichzelf als ‘ik’ voorop. 


Figuur: De vergelijking tussen België, Frankrijk en Nederland inzake 6 culturele dimensies volgens Hofstede. 


Gebruik je zijn framework en zet je bijvoorbeeld België, Frankrijk en Nederland naast elkaar, dan zie je deze verschillen tussen de 6 dimensies voor deze landen. Wat opvalt is dat de verschillen tussen België en Frankrijk, niet zo groot zijn als tussen Belgen en Nederlanders. Zijn Belgen en Fransen zijn meer ‘Latijns’, Nederlanders meer ‘Angelsaksich’? 

Daarnaast scoort een Belg hoog op ‘uncertainty avoidance’ oftewel zich comfortabel voelt als hij onzekerheid kan vermijden. De Nederlanders scoren significant lager op ‘uncertainty avoidance’. En dit terwijl Nederland hoog scoort op ‘Indulgence’, de mate van ‘hun wensen en impulsen te controleren’, met andere woorden, ‘in controle zijn’. 


HOE VERTAALT ZICH DIT IN DE PRAKTIJK?

Nederlanders zijn bij uitstek heel ondernemend. Ze zien kansen. Terwijl een Belg eerder ‘risico’s wil vermijden. Wil je zaken doen met een Belg, kom dan met een plan of beschrijf in je analyses welke risico’s er zijn en welke tegenmaatregelen je daarvoor neemt. Een Belg houdt ook van een contract. Of een document waar je afspraken met elkaar hebt vastgelegd. Wil je gaan samenwerken met Nederlanders, kom dan met ‘opportuniteiten’. 

En heb je een meeting in Nederland, wees dan niet verrast dat een manager, een ‘collega’ wordt genoemd en geen ‘baas’. Je mag deze best aanspreken zonder dat je ‘geïntroduceerd’ bent geweest. Dit terwijl men in België nog altijd houdt van ‘hiërarchie’ (power distance). Hiërarchie geeft blijkbaar nog een geruststellend, comfortabel gevoel aangezien ‘de baas maar moet beslissen … ‘ Bovendien neigt men in Nederland ook meer naar een Angelsaksiche manier van projecten managen of problemen op lossen. Waarbij een PM niet de eigenaar wordt van je probleem, maar wel de verantwoordelijkheid heeft om jou te helpen met jouw probleem. In België heeft men eerder de neiging heeft om het probleem door te schuiven op een ‘Latijnse, meer mediterrane manier van oplossen: als ik het niet kan oplossen, dan is het mijn probleem niet meer, en dan gaat mijn PM dit voor me doen. 


WAT KAN IK DAARMEE? 

Ga je meer contracten of klanten binnenhalen nu je dit weet? Goh, het is veelal een kwestie van elkaar begrijpen en ervaringen met elkaar uitwisselen. Het is in ieder geval ‘makkelijker’ zakendoen. Zeker wanneer je de andere cultuur beter begrijpt, en wanneer je gaat samenwerken in projecten. Nederlandse projectmanagers zijn trouwens geliefd in Belgische projecten, juist omdat ze straight forward durven te zeggen waar het op staat. Aangezien zij van nature minder met het relationele aspect rekening houden. Maar het is wel zo handig dat ze ook situationeel kunnen handelen en niet altijd louter de ‘facts & figures’ de doorslag willen laten geven. Dat is voornamelijk de hoofdreden dat McCoy, naast een uitgebreid netwerk in Nederland, ook een zelfstandige afdeling in België heeft gestart. Net omdat lokale mensen de ‘finesses’ of ‘geplogenheden’ beter kennen en begrijpen. IPMA (International Project Management Association) noemt dit ‘sociaal sensitief’. Wij, bij McCoy, noemen dit ‘Simple’  :-) 


TOP 10 INSTEKERS

  1. Het is doodnormaal dat je in België in een tankstation meer rekken gevuld met bier aantreft terwijl dat in Nederland eerder ‘drinkyoghurts’ of andere melkproducten zijn.
  2. Wil je zaken doen in België, is het niet alleen belangrijk wat je aanbiedt als product of service, maar tevens wie jou introduceert: Netwerken, vertrouwen en ‘ons-kent-ons’ is cruciaal om een Belg te overtuigen. 
  3. Een Belg houdt niet van taalfouten. Dat blijft iets onverklaarbaars, iets fascinerends. Schrijf je taal- of dt-fouten in je mail of communicatie, dan wordt daar ‘geheid’ op gelet. 
  4. Diploma’s, certificaten & getuigschriften zijn in België nog steeds belangrijk. Daar waar men in Nederland eerder kijkt naar ervaring en referenties, is het ‘op papier hebben’ van de nodige kwalificaties, een item dat terugkomt op menig Belgisch zakelijk checklijstje. 
  5. Een Nederlander is niet gierig(.) Waar deze fabel vandaan komt, is me nog steeds een raadsel. Hij/zij gaat wel steeds de uitdaging aan om de beste prijs/kwaliteit af te dingen. Of dat nu zakelijk is of privé, dat maakt niet uit. Eénmaal beslist is het wel een ‘big spender’. Meer dan een Belg. 
  6. Een Belg vindt het niet plezant als je in zijn winkelkar kijkt en als een Nederlander achter hem in de winkelrij zegt ‘Nou, dat wordt een leuk feestje straks’. De ‘cirkel van invloed’ is bij een Belg nog net iets kleiner, dan bij een Nederlander :-) 
  7. Een Nederlander hecht veel belang aan vakantie, aan leuke dingen doen. Breng je dit ter sprake, dan heb je je eerste ijsbreker al beet.
  8. Net als in Nederland, zijn er in België regio’s die graag met elkaar samenwerken. Het klikt goed tussen de personen in de regio Oost-Vlaanderen en Belgisch Limburg. Of tussen Belgisch en Nederlands Limburg. Een Belg leunt algemeen dicht aan tegen ‘een Brabander’ in Nederland. Waarschijnlijk door dezelfde zachte ‘G’. 
  9. Wil je zaken doen in België, zorg dat ‘de baas’ aan tafel zit. Met name diegene die beslist (over de centen). Anders kan het goed zijn, dat je een ‘ja’ krijgt aan tafel, maar dat deze belangrijke investering toch nog door de gehele organisatie of bedrijf moet voor goedkeuring. 
  10. Het is in ieder geval handig dat je weet waar je een tuinslang koopt. Aangezien de tuintjes in België door de band genomen nu eenmaal groter zijn, is een tuinslang op Bol.be ‘zeker en vast’ 5 meter langer dan één op Bol.nl !    

Succes ! 

Tom Vanhout.